Značaj bezbjednosnog sektora za rad policije

Jedno od osnovnih načela policijskog rada jeste načelo poznavanja lica i teritorije. Način na koji se ovo načelo ostvaruje u praksi jeste podjela područja koje pokrivaju policijske stanice na manje teritorijalne cjeline (tzv. mikro-bezbjednosna područja) – bezbjednosne sektore. Dakle, bezbjednosni sektor je dio teritorije na području koje pokriva jedna policijska stanica na kome se obavljaju svi poslovi bezbjednosti. Organizovanje procesa rada kroz bezbjednosne sektore omogućava efikasno obavljanje poslova i zadataka iz djelokruga i nadležnosti policije. Drugačije rečeno, uspješno izvršavanje poslova javne bezbjednosti na području neke policijske stanice zahtjeva veoma dobro poznavanje lica (lica kriminogenog i drugog asocijalnog ponašanja, lica pod pojačanim nadzorom, deportovana lica, strance, lica koja s obzirom na položaj ili radno mjesto mogu uočiti kriminalne aktivnosti, penzionasane policajce i sl.), teritorije (naseljena mjesta, važne objekte, komunikacije, zemljište, šume i planine) i bezbjednosne problematike (stanje ugroženosti, ugroženi objekti, gustina naseljenosti, površina staničnog područja, stanje putne mreže) [1].

Policijski poslovi i zadaci su u najvećem obimu vezani za teren jer se na terenu manifestuje i bezbjednosna problematika, što dalje implicira da najveći obim policijskih poslova obavljaju pripadnici poliicjskih stanica, odnosno oni su prvi „na udaru“ raznih događaja [2.] Shodno tome, poslove na bezbjednosnom sektoru obavljaju vođa sektora i policijski službenici koji najbolje poznaju lica, teritoriju i bezbjednosnu problametiku i koji, drugačije rečeno, imaju uporište u zajednici u kojoj rade. Zbog toga je vođu sektora i radnike na sektoru neophodno ustaliti. Potpuno je pogrešno radnike na sektoru relativno često premiještati na druge sektore. Isto tako, radnici na sektoru su neposredan reprezent policijske organizacije pred građanima. NJih građani prve uočavaju, sa njima su stalno u kontaktu, a o značaju percepcije građana o radu policije i policijskoj organizaciji uopšte za svako društvo je izlišno i raspravljati. Dobre relacije između policije i građana pretpostavka su postizanja zadovoljavajućeg nivoa bezbjednosti u zajednici. Za stanje bezbjednosti i vršenje poslova i zadataka na sektoru, odgovoran je vođa sektora koji neposredno vrši poslove i zadatke iz oblasti javne bezbjednosti na bezbjednosnom sektoru, učestvuje u organizaciji rada i usmjerava rad radnika sektora, pruža stručnu pomoć radnicima na sektoru u izvršavanju određenih poslova i zadataka, vodi potrebne evidencije, obavlja i druge poslove koje mu odredi neposredni rukovodilac. Vođa sektora bi trebao biti među najiskusnijim radnicima u policijskoj stanici, a treba da ga karakteriše samoinicijativnost. Pored vođe sektora, poslove i zadatke na sektoru obavlja određen broj uniformisanih policijskih službenika i određen broj operativnih radnika kriminalističke policije koji poslove i zadatke obavljaju u civilnoj odjeći.

Bezbjednosni sektor definisali smo kao „dio teritorije na području koje pokriva jedna policijska stanica na kome se obavljaju svi poslovi bezbjednosti“. Ovdje možemo uočiti jnešto jako bitno. Na sektoru se obavljaju svi poslovi bezbjednosti, što je veoma važno posebno naglasiti. Naime, iako bezbjednosni sektor ulazi u domen teritorijalne organizacije policijske službe, on predstavlja uporište i za sve druge organe koji se bave poslovima bezbjednosti (obavještajna služba, vojni organi i dr.). Sama ta činjenica dovoljno govori o tome koliko je značajan bezbjednosni sektor za suprotstavljanje svim izvorima i oblicima ugrižavanja bezbjednosti. Bilo kakva aktivnost povodom nekog bezbjednosnog događaja preduzeta od bilo kog subjekta sistema bezbjednosti započinje prikupljanjem obavještenja u lokalnoj zajednici, odnosno na bezbjednosnom sektoru gdje rade ljudi – policijski službenici koji lokalnu bezbjednosnu i svaku drugu problematiku najbolje poznaju. Uzećemo za primjer terorizam. Terorizam se neminovno mora vezati za neku lokalnu zajednicu na direktan ili indirektan način (u nekoj lokalnoj zajednici se desio teroristički napad, u nekoj drugoj terorista stalno živi i/ili radi, u trećoj se krije, u četvrtoj su nabavljena sredstva izvršenja i slično). Prema tome, svi subjekti koji se na bilo koji način bave suprotstavljanjem terorizmu, zavisni su od lokalne policije, od vođe sektora i radnika na bezbjednosnom sektoru i od informacija koje će im oni pružiti.

Interesantno je i istaći da sektorski rad ima brojne dodirne tačke sa novim konceptom rad policije u zajednici koji se uspješno primjenjuje u zapadnim zemljama već dugi niz godina. Na našim prostorima, sa druge strane, tradicionalno se njeguje rad na bezbjednosnom sektoru. U okviru sektorskog rada, policijska organizacija prilagođavala se lokalnim porebama, a radnici na sektoru, po prirodi svoga posla, uspostavljali su određene relacije sa građanima. Sada, u okviru koncepta rad policije u zajednici i primjenom metoda i tehnika istog, upravo ostaje prostor da te se te relacije unapređuju. Širok je dijapazon programa i tehnika koje proizilaze iz rada policije u zajednici, a kojima se sektorski rad može unaprijediti – geografsko fokusiranje, naglašavanje prevencije, problemski orjentisan pristup, pozitivne interakcije sa građanima, koncept timskog rada i slično. Tako možemo zaključiti da je kod nas, kroz sektorski rad, važilo sve ono o čemu načelno govore autori koji promovišu koncept rada policije u zajednici, ali da se ovaj novi koncept može iskoristiti u pogledu unapređenja sektorskog rada i relacija između radnika na sektoru i građana.

Na kraju, možemo zaključiti da svaka policijska organizacija, ma koliko bila moderna i bez obzira na savremena materijalno-tehnička sredstva koja koristi, ne smije da zaboravi rad na bezbjednosnom sektoru kao okosnicu policijskog rada.

[1] Gaćeša, D. (2001): Operativni rad policije na bezbjednosnom sektoru. Banja Luka: Udruženje defendologa Republike Srpske.

[2] Jovičić, D. (2011): Organizacija i nadležnsot policije. Banja Luka: Fakultet za bezbjednost i zaštitu.